Czerwony pociąg Szwajcaria trasa – co warto zobaczyć?

Największą atrakcją trasy czerwonego pociągu jest odcinek między włoskim Tirano a szwajcarskim Sankt Moritz, gdzie pokonuje się spektakularną przełęcz Bernina na wysokości 2253 m n.p.m. To właśnie tam zobaczysz majestatyczne lodowce i kultowy spiralny wiadukt w Brusio. W dalszej części artykułu opisujemy, co jeszcze warto zobaczyć na tej wyjątkowej trasie wpisanej na listę UNESCO.

Dlaczego trasa czerwonego pociągu jest tak wyjątkowa?

Charakterystyczny skład Kolei Retyckich łączy północ Europy z jej południem, harmonijnie wtapiając się w górski krajobraz pasma Albula i Bernina. Cała podróż z Chur do Tirano liczy 144 kilometry i zajmuje nieco ponad 4 godziny. W tym czasie pociąg pokonuje różnicę wzniesień sięgającą 1824 metrów, co jest osiągane bez użycia jakichkolwiek mechanizmów zębatych. Inżynierowie z początku XX wieku, nie dysponując dzisiejszą technologią, poradzili sobie z tym wyzwaniem, projektując tunele spiralne i wiadukty zawracające pociąg o 360 stopni.

Na całej trasie znajduje się 55 tuneli oraz 196 mostów i wiaduktów. Najwyższy punkt podróży, Ospizio Bernina, leży tuż przy Białym Jeziorze. Z perspektywy wagonu panoramicznego roztacza się widok na surowe, skaliste szczyty i płynące w dole doliny, gdzie przyroda zdaje się być kompletnie nietknięta ręką człowieka. Ten spektakularny odcinek od Thusis przez Valposchiavo do Tirano został doceniony i oficjalnie umieszczony na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO już w 2008 roku.

Odcinek Thusis – Valposchiavo – Tirano jest od 2008 r. wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i uznawany za jeden z najbardziej niesamowitych cudów inżynierii kolejowej na świecie.

Jakie atrakcje są absolutnie obowiązkowe do zobaczenia z okien wagonu?

Podróż szwajcarskimi kolejami to ciągły spektakl krajobrazowy, jednak kilka punktów na mapie trasy zasługuje na szczególną uwagę. Jadąc od strony Szwajcarii w stronę Włoch, wzrok przyciągają monumentalne konstrukcje, które idealnie komponują się z dziką naturą alpejskich dolin. Widoki za panoramicznymi oknami zmieniają się dynamicznie, przechodząc od surowych, ośnieżonych szczytów do łagodnych, porośniętych winoroślami włoskich stoków.

W trakcie pokonywania wzniesień pociąg mija stację Pontresina, położoną na wysokości 1774 m n.p.m., skąd już blisko do lodowca Morteratsch. Z kolejnych zakrętów doskonale widać najwyższy szczyt całego regionu – Piz Bernina wznoszący się na 4093 m n.p.m. Te kilkadziesiąt minut podróży to absolutna esencja alpejskości, gdzie krajobraz definiują wyłącznie skały, lód i błękitne jeziora.

Wiadukt Landwasser

Przejeżdżając przez dziką dolinę Albula, czerwone składy Kolei Retyckich wjeżdżają na jeden z najsłynniejszych mostów kolejowych na kontynencie. Wiadukt Landwasser to konstrukcja w formie lekkiego łuku, która urywa się bezpośrednio w ścianie tunelu skalnego. Ten majstersztyk inżynieryjny ma 136 metrów długości i góruje nad dnem doliny na 65 metrów. Moment przejazdu jest krótki, ale na tyle spektakularny, że trudno oderwać od niego wzrok.

Lodowiec Morteratsch i Ospizio Bernina

Wspinając się na przełęcz Bernina, z lewej strony wagonu zaczyna być widoczny gigantyczny jęzor lodowca Morteratsch. Jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli trasy. Po minięciu go pociąg dociera do Ospizio Bernina – stacji zawieszonej malowniczo tuż przy tafli Lago Bianco, czyli Białego Jeziora. To właśnie w tym miejscu pociąg osiąga swoją rekordową wysokość. Z peronu rozciąga się zapierająca dech panorama, gdzie skaliste szczyty odbijają się w spokojnej wodzie.

Alp Grüm

Stacja Alp Grüm, usytuowana na wysokości 2091 m n.p.m., jest szczególnym punktem wyprawy. Tutaj skład panoramiczny zatrzymuje się na dłuższy postój, dając możliwość wyjścia na peron. Z tego naturalnego tarasu widokowego można podziwiać lodowiec Palügletscher, imponujący masyw Bernina oraz rozległą dolinę Poschiavo. To charakterystyczne miejsce graniczne między niemiecko- a włoskojęzyczną częścią kantonu Gryzonia, gdzie górski chłód miesza się z południowym klimatem.

Spiralny wiadukt Brusio

Tuż przed dotarciem do włoskiego Tirano pociąg wykonuje niezwykły manewr techniczny – wjeżdża na kamienny, spiralny wiadukt w Brusio. Aby bezpiecznie pokonać 20-metrową różnicę wysokości na bardzo krótkim odcinku, tory zostały poprowadzone po okręgu o pełnych 360 stopniach. Konstrukcja ta, oddana do użytku w 1908 roku, okazała się tak solidna, że pierwszy poważny remont przeszła dopiero po przeszło stu latach. Przejazd po tym obiekcie to nie lada gratka dla miłośników kolejnictwa i fotografii.

Jak zaplanować podróż, aby zobaczyć najwięcej?

Wybierając się na tę legendarną trasę, warto dokładnie przemyśleć logistykę, aby maksymalnie wykorzystać czas i uniknąć rozczarowań. Wiele zależy od tego, czy decydujesz się na wygodną podróż zorganizowaną, czy wolisz samodzielnie skompletować przejazd. Długość podróży oraz mnogość atrakcji po drodze narzuca pewne strategiczne decyzje dotyczące miejsc startu i zakończenia wyprawy.

Wiele biur podróży oferuje przejazd autokarem do Chur i dalej pociągiem, często łącząc to ze zwiedzaniem Zurychu, Sankt Moritz oraz wodospadów Rheinfall, zwanych „Małą Niagarą”. Inne opcje zaczynają się po stronie włoskiej, w Tirano, z dojazdem z Mediolanu. Planując samodzielny wyjazd, masz pełną kontrolę nad budżetem i możliwością wyboru tańszych wagonów regionalnych. Warto wtedy rozdzielić podróż na dwa dni, robiąc nocleg w jednej z alpejskich miejscowości.

Opcja samodzielna a wycieczka objazdowa

Samodzielne kupno biletów na oficjalnej stronie Kolei Retyckich daje gwarancję oryginalnej ceny bez marży pośredników. Na przejazd panoramiczny potrzebujesz klasycznego biletu na pociąg oraz obowiązkowej miejscówki – jej koszt zależy od sezonu. Natomiast wycieczki autokarowe z Polski w 2026 roku, takie jak te startujące z Krakowa, Katowic czy Gliwic, mają tę zaletę, że ktoś inny rozwiązuje problemy z rezerwacją miejsc w szczycie sezonu. W cenie wyjazdu masz już zapewniony transport, hotele i przesiadki, bez stresu związanego z wykupieniem biletów z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem.

Dlaczego warto rozdzielić przejazd na odcinki?

Próba pokonania pełnej trasy z Chur do Tirano tam i z powrotem w jeden dzień jest bardzo męcząca i zajmuje blisko 9 godzin spędzonych w fotelu. Lepiej zatrzymać się na kilka godzin w ekskluzywnym kurorcie Sankt Moritz. To nie tylko okazja do spaceru wzdłuż krystalicznie czystego jeziora otoczonego eleganckimi butikami, ale i szansa na skorzystanie z górskich kolejek widokowych. Zatrzymując się tu na nocleg, możesz kolejnego dnia wyruszyć na dalszy podbój trasy.

Alternatywnie można połączyć oba słynne pociągi panoramiczne: Bernina Express z Tirano do Sankt Moritz i Glacier Express z Sankt Moritz do Chur. Drugi z nich, nazywany najwolniejszym ekspresem świata, oferuje jeszcze bardziej luksusowe wagony i inne doznania estetyczne. Odwrotną drogę można zaplanować zwykłym pociągiem regionalnym, gdzie w starszych wagonach otwierają się okna, co przy dobrej pogodzie gwarantuje znacznie lepsze zdjęcia niż przez taflę panoramicznej szyby.

W pociągu regionalnym, w przeciwieństwie do ekspresu, otwierają się okna – można więc robić zdjęcia i nagrywać filmy bez irytujących refleksów i załamań światła na tafli panoramicznej szyby.

Czym różni się komfort w poszczególnych klasach i składach?

Podróżujący mają do wyboru pierwszą i drugą klasę w wagonach panoramicznych oraz standardowe wagony w składach regionalnych. W składzie panoramicznym pierwsza klasa oferuje wygodne, skórzane fotele ustawione w systemie 2+1, z dodatkową przestrzenią na nogi. W drugiej klasie fotele są nieco węższe i ustawione w układzie 2+2, jednak same szyby w suficie i po bokach są identyczne jak w droższym wariancie. Obsługa serwuje lokalne przekąski, kawę, a nawet prosecco, a całości dopełnia bezprzewodowe Wi-Fi i osobisty audioprzewodnik dostępny w kilku językach.

W przypadku rejsu składem regionalnym nie ma takiego luksusu, ale zyskujesz autentyczność i kontakt z otoczeniem. Starsze wagony z opuszczanymi szybami to raj dla fotografów, ponieważ można uniknąć niechcianych odblasków. W okresie letnim do pociągów doczepiany jest też odkryty wagon bez dachu, zapewniający pełną swobodę podziwiania widoków. Podróż regionalną koleją trwa praktycznie tyle samo, a sam bilet jest tańszy, ponieważ nie zawiera opłaty rezerwacyjnej. Na pokładzie należy jednak liczyć się z brakiem wagonu restauracyjnego.

Praktyczne aspekty techniczne i logistyczne wyprawy

Planowanie podróży wymaga uwzględnienia zmieniających się sezonów i dostępności biletów. Szczególnie w szczycie letnim i zimowym miejsca w wagonach panoramicznych znikają błyskawicznie, nawet na kilka miesięcy przed planowanym odjazdem. W 2026 roku dostępna jest szeroka paleta połączeń, a przejazdy realizowane są nowoczesnymi autokarami klasy Royal Class Funclub lub Platinum. Wyjazdy zaplanowano m.in. na czerwiec, wrzesień i październik, z dogodnymi punktami zbiórki w wielu miastach Polski, takich jak Kraków (200 PLN dopłaty), Katowice (170 PLN) czy Gliwice (160 PLN).

Przekraczanie granicy włosko-szwajcarskiej

Przyjazd do Tirano wiąże się z wysiadką na jednym z dwóch sąsiadujących ze sobą dworców. Jeden należy do włoskich kolei Trenitalia i obsługuje połączenia z Mediolanem oraz Lecco. Drugi, należący do Kolei Retyckich, to brama do Szwajcarii. Te dwa punkty dzieli zaledwie kilkadziesiąt metrów spacerem po placu. Pociąg wjeżdża do Tirano nietypowo, bo szyny ułożone są bezpośrednio w ulicznym bruku, a ruch samochodowy zostaje wstrzymany – to rzadka okazja do zrobienia zdjęć sunącego czerwonego składu pomiędzy zabudowaniami.

Struktura opłat i ukryte koszty

Decydując się na wycieczkę zorganizowaną, należy pamiętać o obowiązkowych opłatach, które nie są wliczone w podstawową cenę. W przypadku wyjazdów autokarowych dochodzi ubezpieczenie KL i NNW w kwocie 120 PLN od osoby, a także Turystyczny Fundusz Gwarancyjny i Turystyczny Fundusz Pomocowy w wysokości 20 PLN od osoby. Dodatkowo bezpośrednio w autokarze zbierane są kwoty w obcej walucie na opłaty lokalne, parkingi, taksy klimatyczne i zestawy słuchawkowe – na jednej z tras jest to 160 CHF od osoby, które nie podlega rozliczeniu.

Dla podróżujących indywidualnie kluczowe jest posiadanie franków szwajcarskich (CHF) lub karty płatniczej, gdyż euro nie wszędzie jest akceptowane na równych zasadach. Bilety regionalne można nabyć w kasie na miejscu, bezpośrednio przed odjazdem. Jeśli dysponujesz Swiss Travel Pass lub Saver Day Pass, w wielu składach nie ponosisz dodatkowych kosztów za przejazd, a jedynie za obowiązkową miejscówkę na ekspres, która w lecie 2026 roku wynosi 36 CHF. Dzieci do 6. roku życia, które nie zajmują oddzielnego fotela, podróżują bezpłatnie.

Co musisz wiedzieć o transporcie bagażu i zwierząt?

Bez problemu można podróżować ze średniej wielkości walizką czy plecakiem; w wagonach panoramicznych pierwszej klasy wydzielono przestronne miejsca na bagaże. Przewóz małych zwierząt jest dozwolony – psy o wzroście nieprzekraczającym 30 centymetrów podróżują za darmo pod warunkiem, że znajdują się w transporterze. Większe czworonogi wymagają już osobnego biletu. Pociąg przystosowany jest dla osób niepełnosprawnych, a przy zakupie biletów z wyprzedzeniem można zapewnić sobie specjalnie dedykowane miejsca.

Aby uniknąć kosztownego roamingu danych w telefonie, który potrafi pochłonąć równowartość całego budżetu na wyjazd, przed przekroczeniem włoskiej granicy w Tirano warto ręcznie przełączyć sieć na włoskiego operatora. Współcześnie nie musisz polegać na hotelowym Wi-Fi – wielu przewoźników oferuje na pokładzie bezprzewodowy internet, a w kasach i na aplikacjach znajdziesz darmowe przewodniki oraz interaktywne mapy trasy, które można pobrać przed wejściem na pokład.