Najgłębszy basen na świecie – gdzie się znajduje i ile ma metrów?

Najgłębszym basenem na świecie jest obecnie Deep Dive Dubai w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, którego głębokość wynosi oficjalnie 60,02 metra. Obiekt ten pobił dotychczasowy rekord, należący wcześniej do polskiego basenu Deepspot w Mszczonowie. W naszym artykule przyjrzymy się bliżej obu tym niezwykłym konstrukcjom, ich parametrom technicznym oraz atrakcjom, jakie oferują miłośnikom podwodnych przygód.

Gdzie leży najgłębszy basen globu?

Aktualny rekordzista znajduje się w dzielnicy Nad Al Sheba, na terenie dynamicznie rozwijającego się Dubaju. To właśnie tam, w lipcu 2021 roku, otwarto kompleks, który na dobre odmienił postrzeganie głębokich basenów rekreacyjno-sportowych. Architektura obiektu od razu przyciąga wzrok – jego dach uformowano na kształt gigantycznej ostrygi, co stanowi bezpośrednie nawiązanie do bogatej tradycji poławiaczy pereł, z których przez lata słynęła ta część Półwyspu Arabskiego.

Decyzja o budowie w tej lokalizacji nie była przypadkowa. Dubaj od dawna pielęgnuje wizerunek miasta bijącego rekordy, a obecność w nim najgłębszego basenu do nurkowania idealnie wpisuje się w strategię przyciągania turystów poszukujących wyjątkowych wrażeń. Sam budynek zajmuje powierzchnię około 1500 metrów kwadratowych, a ukryta w nim głębia na 60,02 metra została błyskawicznie zweryfikowana i zatwierdzona przez specjalistów z Księgi Rekordów Guinnessa już 27 czerwca 2021 roku.

Deep Dive Dubai – parametry techniczne i rekordowa głębokość

Miano najgłębszego basenu świata nie wzięło się znikąd. Głębokość 60,02 metra to wynik, który deklasuje wcześniejszych liderów. Aby uzmysłowić sobie skalę tego obiektu, wystarczy podać, że mieści on w sobie 14 milionów litrów słodkiej wody. Taka ilość odpowiada mniej więcej pojemności sześciu pełnowymiarowych basenów olimpijskich. Utrzymanie optymalnych warunków w takim zbiorniku to ogromne wyzwanie inżynieryjne, dlatego temperatura wody jest nieprzerwanie kontrolowana i oscyluje w granicach 30 stopni Celsjusza, zapewniając komfort termiczny na każdej głębokości.

Głębokość 60,02 metra uplasowała ten obiekt w Księdze Rekordów Guinnessa, detronizując polski Deepspot o ponad 15 metrów różnicy.

Utrzymanie krystalicznej czystości w tak ogromnym akwenie jest możliwe dzięki jednemu z najwydajniejszych systemów filtracyjnych w regionie. Woda przechodzi pełny cykl oczyszczania co sześć godzin. W procesie tym wykorzystuje się filtrację przez kruszoną krzemionkową skałę wulkaniczną, technologię opracowaną pierwotnie na potrzeby NASA oraz dezynfekcję za pomocą promieniowania ultrafioletowego. Całości dopełnia zaawansowany system monitoringu, na który składa się sieć 56 podwodnych kamer, nieustannie czuwających nad bezpieczeństwem użytkowników.

Zaawansowane zabezpieczenia na dużych głębokościach

Nurkowanie na takie odległości wymaga absolutnego priorytetu w kwestii bezpieczeństwa. W obiekcie znajduje się w pełni wyposażona komora hiperbaryczna, która w sytuacji awaryjnej jest w stanie jednocześnie pomieścić 12 osób. Tego typu zaplecze jest niezbędne w przypadku konieczności przeprowadzenia dekompresji po zbyt szybkim wynurzeniu. Zadbano również o dwa podwodne pomieszczenia z suchą komorą, umiejscowione na głębokości 6 i 21 metrów, które mogą służyć jako punkty odpoczynku lub awaryjne schronienie dla nurków.

Eksperci zwracają uwagę na ważne zalecenie bezpieczeństwa dotyczące ciśnienia resztkowego azotu w organizmie. Po zakończeniu sesji w Deep Dive Dubai, przez następne 18 do 24 godzin bezwzględnie odradza się przebywania w miejscach położonych powyżej 300 metrów nad poziomem morza. Oznacza to, że wizyta na tarasie widokowym Burdż Chalifa – najwyższego budynku na świecie o wysokości 621,3 metra do dachu – powinna odbyć się przed nurkowaniem, a nie bezpośrednio po nim.

Atrakcje ukryte pod taflą wody

Nazywanie Deep Dive Dubai zwykłym basenem jest dużym niedopowiedzeniem. Główną ideą było stworzenie rozległego, zatopionego miasta, które oferuje nie tylko trening umiejętności, ale też prawdziwą eksplorację. Pod powierzchnią kryją się wiernie odwzorowane, opustoszałe uliczki, apartamenty, garaże z zaparkowanymi samochodami oraz porzucone motocykle. Ścieżka zwiedzania prowadzi przez różne strefy tematyczne, gdzie można natrafić na budki telefoniczne czy też starą, podwodną salę gier, która umożliwia rozegranie partyjki bilarda lub szachów w pełnym zanurzeniu.

Cała sceneria jest dynamicznie podświetlana. System nastrojowego oświetlenia oraz podwodne nagłośnienie zmieniają atmosferę wnętrza, co sprawia, że każde nurkowanie w tym miejscu jest unikalne. Dla osób, które nie mogą lub nie chcą zanurzać się pod wodę, zaprojektowano spektakularne platformy widokowe oraz duże okna w strefie restauracyjnej. Dzięki nim można podziwiać podwodny świat i obserwować manewrujących płetwonurków z zupełnie suchego lądu. W budynku znalazł swoje miejsce również specjalistyczny sklep nurkowy oraz kompaktowe podwodne studio filmowe.

W Deep Dive Dubai odtworzono klimat zatopionego miasta, gdzie na śmiałków czekają opustoszałe ulice, gry bilardowe i garaże pełne pojazdów.

Jak Polska straciła miano światowego lidera?

Zanim w Zjednoczonych Emiratach Arabskich oddano do użytku opisywanego giganta, tytuł najgłębszego basenu do nurkowania należał do Polski. Mowa o obiekcie o nazwie Deepspot, który znajduje się w podwarszawskim Mszczonowie, w województwie mazowieckim, około 45 kilometrów od centrum Warszawy. Został on oficjalnie otwarty 21 listopada 2020 roku, a koszt jego budowy zamknął się w kwocie bliskiej 40 milionów złotych.

W momencie debiutu polski basen był bezkonkurencyjny, detronizując wcześniejszego rekordzistę z Europy. Mowa o obiekcie Y-40 Deep Joy, który od 2014 roku funkcjonuje w miejscowości Montegrotto Terme we Włoszech i oferuje maksymalną głębokość 42 metrów. Deepspot przewyższył go o ponad 3 metry, ustanawiając poprzeczkę na poziomie 45,45 metra. Pozycja lidera utrzymała się jednak tylko do czasu zakończenia inwestycji w dzielnicy Nad Al Sheba.

Parametry techniczne polskiego giganta

Choć obiekt w Mszczonowie stracił palmę pierwszeństwa, wciąż pozostaje najgłębszym basenem na terenie Europy. Jego całkowita pojemność to 9100 metrów sześciennych wody, co odpowiada objętości około 27 standardowych basenów olimpijskich. Jednym z jego największych atutów jest utrzymywanie stabilnej, wysokiej temperatury wody w zakresie od 32 do 34 stopni Celsjusza, niezależnie od pory roku i głębokości. Taki reżim cieplny sprawia, że w basenie praktycznie nie występuje zjawisko termokliny, co jest wyjątkowym komfortem dla osób trenujących nurkowanie swobodne.

Istotnym elementem konstrukcyjnym jest tuba głębokościowa, która prowadzi od poziomu 20 metrów aż do samego dna na blisko 45,5 metra. Sam proces budowy był skrajnie wymagający. Aby zapobiec zawałom gruntu przy tak ogromnym parciu, w niecce basenu zastosowano ścianki oporowe typu Larsena, zdolne wytrzymać siłę nacisku sięgającą 50 ton. Betonowanie kolejnych krążków tuby o zewnętrznej średnicy 8 metrów wymagało precyzyjnego zagłębiania ważących około 200 ton segmentów.

Podwodny tunel i jaskinie w Mszczonowie

Architektura podwodnego świata w polskim obiekcie również robi wrażenie. Na dnie znajduje się wrak łodzi, który stanowi główny cel wypraw dla osób doskonalących nawigację podwodną. Całość uzupełnia system kilkukondygnacyjnych, sztucznych jaskiń, które wiernie symulują trudne warunki panujące w naturalnych zalanych pieczarach. Dla specjalistów od freedivingu zaprojektowano windę ułatwiającą bezpieczne i szybkie zjazdy podczas treningów na wstrzymanym oddechu.

Osoby, które nie mają uprawnień nurkowych, mogą skorzystać ze specjalnego podwodnego tunelu widokowego. Ta sucha strefa daje możliwość obserwacji płetwonurków przemieszczających się w toni. Ciekawą opcją zakwaterowania jest kilkumetrowy, podwodny pokój hotelowy z przeszkloną ścianą i panoramicznym widokiem na wnętrze basenu. Pokoje tego typu pozwalają spędzić noc z widokiem na krystaliczną wodę, bez konieczności zakładania skafandra.

Kursy i rozwój umiejętności w ekstremalnych głębokościach

Oba obiekty, zarówno ten w Zatoce Perskiej, jak i ten na Mazowszu, pełnią funkcję zaawansowanych centrów szkoleniowych. Oferują programy skierowane do absolutnych nowicjuszy oraz zaawansowanych wyczynowców. Pod okiem wykwalifikowanej kadry można spróbować zarówno nurkowania sprzętowego na obiegu otwartym, jak i wstrzymywania oddechu w sporcie zwanym freedivingiem.

Specyfika głębokiego basenu sprawia, że jest to bezpieczniejsze środowisko do przełamywania barier niż otwarte akweny morskie. Brak prądów wodnych, doskonała widoczność i kontrolowana temperatura eliminują większość zmiennych, które w naturze potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych płetwonurków. Dlatego właśnie tutaj realizowane są kursy pozwalające na zdobycie pierwszych międzynarodowych certyfikatów.

Oferta szkoleniowa Deepspot

W polskim Deepspocie podstawowym programem jest Pierwsze nurkowanie Scuba, skierowane do osób powyżej 8 roku życia. W trakcie około 1,5-godzinnych zajęć, połączonych ze wstępem teoretycznym, uczestnik z instruktorem schodzi na maksymalną głębokość 5 metrów. To bezpieczny próg, by sprawdzić, czy oddychanie pod wodą jest dla danej osoby komfortowym doznaniem. Bardziej zaawansowaną opcją jest kurs Scuba Diver 18m, który kończy się uzyskaniem certyfikatu samodzielnego nurkowania w wodach zamkniętych do głębokości 18 metrów w asyście partnera.

Osoby preferujące ćwiczenia bez butli mogą przejść specjalistyczną ścieżkę rozwoju w ramach kursów Deepspot Free. Program ten podzielony jest na poziomy uprawniające do schodzenia z partnerem na 20, 30 oraz 40 metrów w wodach otwartych. Prowadzone są tu także wydarzenia typu masterclass – zaawansowane warsztaty freedivingowe obejmujące techniki wyrównywania ciśnienia takie jak Frenzel czy Mouthfill oraz techniki poruszania się w toni, w tym słynne CWT, FIM i CNF. Zajęcia te szlifowane są pod okiem rekordzistki świata w pływaniu w monopłetwie, Agnieszki Kolskiej.

Instruktorzy pokroju Franka Przeradzkiego, będącego certyfikowanym specjalistą organizacji SSI, NAUI i HSA, podkreślają, że nurkowanie rekreacyjne nie jest sportem ekstremalnym, jeśli przestrzega się zasad. Porównują oni rekreacyjne schodzenie pod wodę w bezpiecznym środowisku do wejścia na ściankę wspinaczkową, a ekstremalne penetracje jaskiń do himalaizmu zimowego – to dwie zupełnie różne dyscypliny. Przed rozpoczęciem jakichkolwiek ćwiczeń absolwent wypełnia szczegółowy formularz zdrowotny, w którym wykazuje ewentualne przeciwwskazania do oddychania sprężonym powietrzem. Bezwzględnym wykluczeniem są aktywne stany zapalne, podczas gdy kontrolowane choroby przewlekłe zazwyczaj nie stanowią przeszkody.

Instruktorzy podkreślają, że do pierwszego nurkowania nie jest potrzebna wybitna kondycja ani umiejętności pływackie – wystarczy podstawowe obycie z wodą i chęć spróbowania stanu nieważkości.

Nauka w Deep Dive Dubai

Bliźniaczą ścieżkę rozwoju przewidziano w Dubaju. Ośrodek oferuje pakiety wprowadzające Try Scuba oraz Try Freediving, które stanowią szybką furtkę do świata podwodnych eksploracji dla turystów odwiedzających to miasto. Dla certyfikowanych płetwonurków przygotowano rozbudowaną sieć platform treningowych na różnych głębokościach, gdzie mogą oni doskonalić kontrolę pływalności oraz nawigację. Obiekt w Dubaju wyróżnia się ogromną kubaturą, która pozwala na symulowanie długich przelotów nad zatopionymi strukturami, co czyni trening niezwykle zbliżonym do nurkowania na otwartych rafach czy wrakach.

Dyrektor obiektu, Jarrod Jablonski, zwracał uwagę w wywiadzie dla CNN, że Deep Dive Dubai jest o wiele bardziej interesujący niż pozostałe głębokie baseny do nurkowania na świecie. Nie chodzi tu wyłącznie o głębokość, ale o całokształt doświadczenia związanego z eksploracją zatopionego miasta. Również Abdulla Bin Habtoor, rzecznik placówki, zaznacza, iż inwestycja ta to zastrzyk energii dla sektora turystyki przygodowej Dubaju, pozwalający na całoroczne oddawanie się pasji w sterylnych, bezpiecznych warunkach.

Fizyczne aspekty głębokiego zanurzenia

Przy okazji zdobywania rekreacyjnych rekordów warto wspomnieć o zjawiskach fizycznych towarzyszących człowiekowi na sporych głębokościach. Podczas nurkowania powyżej 30 metrów ciśnienie parcjalne azotu w mieszance oddechowej wzrasta na tyle, że może wywołać symptomy tzw. narkozy azotowej. Stan ten bywa porównywany do działania alkoholu i jest przez amerykańskich nurków nazywany „Efektem Martini”.

Swego czasu legendarny badacz Jacques Cousteau opisywał to odczucie jako „Ekstazę głębin”. W odpowiednich, kontrolowanych dawkach zjawisko to bywa opisywane przez doświadczonych płetwonurków jako niezwykle przyjemne i relaksujące. Właśnie dlatego olbrzymią wartością basenów takich jak Deepspot czy Deep Dive Dubai jest możliwość doświadczania tych specyficznych odczuć w środowisku pozornie nieograniczonym architekturą, lecz jednocześnie w pełni monitorowanym przez zespół ratowniczy i kamery.